Gisteravond keken mijn man en ik naar The Great Gatsby. Het boek wordt met de regelmaat van een klok verfilmd natuurlijk, en gisteren zonden ze op de een of andere commerciële zender de versie uit van Baz Luhrmann met Leonardo di Caprio in de hoofdrol.

Dat betekent uiteraard een overvloed aan somptueuze scènes, een prominente plaats voor muziek en dans om een droomwereld te creëren. Het moet op het grote scherm een geweldige belevenis voor oog en oor geweest zijn, maar mijn oude Blaupunkt volstond ook. Qua esthetiek leunde de film aan bij Sorrentino (of omgekeerd natuurlijk) en in de scenografie soms bij Tim Burton.

De film moet even op gang komen, maar eens Di Caprio op het scherm verschijnt is het wel gank. De roaring twenties barsten in alle hevigheid los, de champagne vloeit bij beken en het feestje eindigt nooit. En dan is de zomer plots voorbij en is verstomt het feestgedruis.

Vorige zomer schreeuwden krantenkoppen het begin van onze eigen roaring twenties uit. Na anderhalf jaar van eenzame opsluiting zouden we nog eens een ontlading zien! Een nieuwe summer of love wachtte ons, met overal seks en drugs en rock’n’roll.

Het werd een mager beestje, waar weinig volk op zat te wachten. De omstandigheden lijken ook helemaal anders: honderd jaar geleden heerste na afloop van de eerste Wereldoorlog een roekeloos optimisme. Er zou nooit meer oorlog komen, de aarde was nog schatkamer die schaamteloos leeggeroofd en gekoloniseerd kon worden. Een opkomende elite van nieuwe rijken maakte zich los van het Victoriaanse keurslijf en zocht de grenzen tussen de seksen op. Beeldende kunst, muziek en literatuur waren wild en barstten van de drang naar experiment.

Vandaag is er van dat hedonisme nog maar weinig over. We hebben alles kaalgevreten als een sprinkhanenplaag die zich op een graanveld heeft gestort. Er lijkt een dagend besef dat meer kopen, meer hebben, meer zien, meer doen niet het gapende gat binnenin vult.

Wat echt en authentiek is, wordt door een rijke stinkerd afgepakt en omgevormd tot een gestandaardiseerde ‘beleving’ die we moeten delen op Instagram met een voorgeprogrammeerde hashtag. Kijk ons eens genieten.

Als er zich al iets moet roeren in dit prille decennium, dan is het het besef dat er een zorgzaam alternatief mogelijk is voor kil gewin dat nu de lakens uitdeelt. Dat het niet klopt dat sommigen alles hebben en heel veel anderen veel te weinig.

Soit, ik klink als een vermoeide revolutionair. Maar wie goed luistert, die hoort het gefluister van nieuwe stemmen in de gang.