Series hebben vaak de neiging om te ontsporen eens ze aan seizoen drie of vier beginnen. De oorspronkelijke plot is al lang verdronken en de grote zak geld die in de richting van de ster die de hoofdrol gesmeten wordt kan de bloedarmoede van het script niet maskeren. En als die serie dan nog eens losjes gebaseerd is op een iconische novelle (The Handmaid’s Tale dus), dan loert het gevaar van ontsporing wel heel hard om de hoek.

In het eerste seizoen kon je nog min of meer het boek herkennen, maar reeks 2 en 3 freewheelden vooral (al is het dan onder het toeziend oog van Margaret Atwood). Spannend, dat wel, maar qua emotionele ontwikkeling van de personages toch maar magertjes. De goeie waren de goeie, de slechte de slechte en never the twain shall meet. Maar goed, de dagen zijn duister en donker en de avonden lang, dus begon ik met een beetje koudwatervrees aan het vierde seizoen van The Handmaid’s Tale op VRT.nu

Wist je dat vrouwen – in tegenstelling tot mannen – als groep radicaler worden in hun opvattingen naarmate ze ouder worden? Met het verstrijken van de jaren verdwijnt ons cultureel kapitaal, als we dat ooit al hadden. Onze schoonheid vervaagt – alle yoga, botoxbehandelingen en crèmes met hyaluronzuur ten spijt – en onze jeugdigheid wordt verzwolgen door de golven van de tijd. En vruchtbaar zijn we ook al niet meer! Dan heb je je uitgesloofd om zo dun en zo glad mogelijk te zijn, bestaat het mijnheer toch om het aan te leggen met een jonger exemplaar dat nog zo onnozel is dat het naar hem kan opkijken. (Sorry, ik liet me even gaan).

Wat deze reeks van The Handmaid’s Tale zo interessant maakt is dat er ook een focus gelegd wordt op diegenen die Gilead ontvlucht zijn en nu proberen te overleven in een omgeving die hen hoogstens tolereert en die van hen verwacht dat ze zo snel mogelijk productief zijn en zich nuttig maken. Worstelen met hun voortdurende trauma doen ze maar in hun eigen tijd, en dan nog liefst in alle stilte. Een beetje zoals de Joodse overlevers van Holocaust werden behandeld bij hun terugkeer en wat wellicht ook het succes van de nieuwe staat Israël verklaart in 1948. Langs de andere kant: een land opbouwen op basis van een gedeeld trauma is wellicht nooit een goed idee, daar is datzelfde Israël ook wel weer het bewijs van.

Ook wraak is een thema in de nieuwe reeks. Want vergiffenis schenken is makkelijk op papier, maar wraak nemen op wie je onrecht aandeed levert wellicht op de korte termijn iets meer plezier op (en de televisiebeelden zijn ook smakelijker). Je kunt je er ook allerlei bedenkingen bij maken, zoals dat de bloedwraak uit de reeks een metafoor is voor de opgekropte woede die in veel vrouwen raast. Stel je voor dat we ons werkelijk zouden wreken voor alles wat ons ooit werd aangedaan in plaats van onze wonden te likken bij de therapeut.